Z raportu opublikowanego przez EuroRAP (Europejski Program Oceny Ryzyka na Drogach) wynika, że mniej niż 1/3 długości podstawowych dróg w Europie spełnia „najwyższe możliwe” standardy bezpieczeństwa uznawane w krajach Unii Europejskiej.

Raport po raz pierwszy prezentuje pełną analizę bezpieczeństwa na transeuropejskiej sieci TEN-T oraz opisuje obecne standardy bezpieczeństwa i infrastrukturę drogową w poszczególnych państwach. Ponadto transeuropejska sieć drogowa pochłania roczne żniwo 20 000 wypadków z ofiarami śmiertelnymi i ciężko rannymi, co oznacza koszt 10 miliardów rocznie, jak oszacowała organizacja EuroRAP, nie biorąc po uwagę kosztów wynikających z opóźnienia w ruchu drogowym.

Spośród 15 dogłębnie zanalizowanych krajów, Szwecja, Holandia, Wielka Brytania i Szwajcaria zajmują najwyższe miejsca w rankingu bezpieczeństwa na sieci TEN-T. Ponad połowa długości sieci w tych krajach spełnia „najwyższe możliwe” standardy bezpieczeństwa.


Najbardziej charakterystycznym krajem jest Słowenia z nowowybudowaną siecią dróg, dzięki której uzyskuje przewagę nad innymi państwami. Blisko połowa długości (49%) została uznana za „możliwie najbezpieczniejszą”, jednak poza nową siecią autostrad TEN-T ryzyko jest nawet 10-krotnie wyższe.

Czechy wykazują postęp, dzięki czemu zbliżają się do Belgii osiągając poziom 15% długości dróg o „możliwie najwyższych” standardach bezpieczeństwa. Przed Polską, Słowacją, Bośnią i Hercegowiną mnóstwo pracy: co najwyżej 5% długości sieci osiąga „najwyższe z możliwych” standardy bezpieczeństwa, a w większości sieć drogowa składa się z odcinków o bardzo dużym ryzyku.

Raport wykazuje, że Włochy i Hiszpania rzadko spełniają „najwyższe z możliwych” kryteria bezpieczeństwa w badanym okresie, jednak większość ich sieci drogowej osiąga drugi w kolejności najlepszy wynik. Wyspy Brytyjskie osiągają znacząco odmienne standardy bezpieczeństwa.

Najlepszym w rankingu państwem jest Szwecja, gdzie 85% długości sieci uzyskało najniższy poziom ryzyka. Zgodnie z zaleceniami Programu EuroRAP Szwecja przyjęła nowe zasady bezpieczeństwa w projektowaniu dróg nie będących autostradami, w związku z czym planuje się podniesienie standardów bezpieczeństwa na wszystkich głównych drogach jednojezdniowych do roku 2025. Jest to podejście modelowe dla wszystkich państw, rekomendowane do wdrożenia na drogach głównych, które nigdy nie zostaną przebudowane na autostrady ze względu na zbyt niskie natężenie ruchu.

Publikacja została przyjęta przez wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej odpowiedzialnego za transport, Pana Siima Kallasa, który stwierdza w słowie wstępnym: „W obliczu przyszłej dekady działań na rzecz brd, mających celu redukcję liczby ofiar śmiertelnych w ruchu drogowym, mamy do dyspozycji wyjątkowo ograniczone finanse publiczne. Musimy skupić się na priorytetach i rezultatach. Zatem z przyjemnością przyjmuję raport EuroRAP, który dostarcza nowego, opartego na faktach spojrzenia na stan bezpieczeństwa podstawowej sieci dróg w Europie.”

„Opracowanie Europejskiego Atlasu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego EuroRAP pozwala wyraźniej zobaczyć stan bezpieczeństwa europejskiej sieci drogowej”, mówi dalej. „Idea przestawiania bezpieczeństwa na mapach drogowych wg jednolitych standardów okazała się niezwykle efektywna. Z każdym dołączającym państwem, więcej mieszkańców Europy, decydentów, czy inżynierów ruchu drogowego może łatwo porównać poziomy bezpieczeństwa europejskiej infrastruktury drogowej. Stymuluje to nową, praktyczną i informacyjną debatę o tym, co może i powinno zostać zrobione dając wysoki zwrot ekonomiczny uzyskany z redukcji liczby wypadków na drogach.”

Zdaniem Johna Dawson’a, Prezesa EuroRAP, raport tej organizacji wzmacnia argumentację dotyczącą adopcji działań na rzecz budowy bezpiecznych dróg przez Unię Europejską.


„Nasz raport pokazuje, że prawie trzecia część sieci TEN-T osiąga akceptowalne standardy bezpieczeństwa, jednak jest o wiele więcej problemów niż mogłoby się nam wydawać. Nadal czeka nas daleka droga do osiągnięcia porównywalnie wysokich standardów we wszystkich regionach. Badania wykazują, że jeśli inwestujemy w budowę nowych autostrad one wypłacają nam ogromne dywidendy w bezpieczeństwie ruchu drogowego. Pilnie należy zwrócić uwagę na starsze autostrady oraz drogi główne, nie kwalifikujące się do przebudowy na autostrady, czy to ze względu na zbyt niskie natężenia ruchu, czy brak środków finasowych,” mówi dalej.

„Budując bezpieczne drogi znacząco redukujemy liczbę wypadków, zyskujemy bezpieczną infrastrukturę, która chroni użytkowników dróg. Musimy zminimalizować niepotrzebne koszty spowodowane wypadkami. 2% straty produktu krajowego brutto, jest nadrzędnym argumentem ekonomicznym, by inwestować w bezpieczeństwo ruchu drogowego”, kończy Dawson.

Raport EuroRAP „How Safe are you on Europe's Trade Routes?”, przedstawiający bezpieczeństwo na sieci drogowej TEN-T za pomocą map, obejmuje analizą około połowę całkowitej długości sieci TEN-T przechodzącej przez 15 państw UE i bezpośrednich sąsiadów. Raport można obejrzeć w wersji on-line lub pobrać w postaci pliku PDF.
 

Europosłowie zapoznają się z mapami ryzyka na drogach UE

Ideą kampanii jest upowszechnianie działań, również wśród europosłów, na rzecz podnoszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez zastosowanie odpowiednich rozwiązań inżynieryjnych na uznanych za niebezpieczne drogach Europy. Kampania ma również doprowadzić do tego, by w nowym europejskim programie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego na kolejnych dziesięć lat znalazły się zasady budowy bezpiecznych dróg.

W tym celu EuroRAP przedstawił mapę ryzyka na podstawowej sieci dróg w 15 krajach Unii Europejskiej, w tym Polski. Mapa przedstawia drogi wysokiego ryzyka, na których ma miejsce najwięcej wypadków z ofiarami śmiertelnymi. Uczestnicy Kampanii zwrócili się ten sposób do europosłów z apelem o podpisanie deklaracji wspierającej systemowe stosowanie bezpiecznej infrastruktury drogowej. A tym samym przyjęcie zobowiązania do wspierania Kampanii i włączenia zasad budowy bezpiecznych dróg do nowego Europejskiego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego jako elementu kluczowego na kolejnych dziesięć lat (2011 – 2020).

Kompletna mapa dostępna jest na stronie www.eurorap.pl orazwww.eurorap.org od 2 grudnia br. Na stronie Kampanii www.saferoaddesign.eu dostępne są konkretne przykłady bezpiecznych dróg z całego świata.

Atlas ryzyka na drogach krajowych
Atlas stanowią mapy ryzyka bycia ofiarą śmiertelną lub ciężko ranną w wypadku drogowym na sieci dróg krajowych w Polsce w podziale na rodzaje ryzyka oraz najczęstsze przyczyny i miejsca powstawania wypadków drogowych. Ryzyko przedstawiono za pomocą pięciostopniowej skali: kolor zielony oznacza najniższą klasę ryzyka (najwyższy poziom bezpieczeństwa), a kolor czarny najwyższą klasę ryzyka (najniższy poziom bezpieczeństwa).

Czarne statystyki
Prawie 5,5 tys. ofiar śmiertelnych na drogach w Polsce w 2008 roku stawia nasz kraj na niechlubnym pierwszym miejscu wśród krajów Unii Europejskiej. Niestety, jeżdżąc po polskich drogach jesteśmy narażeni na bardzo duże ryzyko. Na 17.000 km polskich dróg krajowych aż 86% stanowią odcinki o najwyższym poziomie ryzyka (na mapie są to odcinki czarne i czerwone). Województwa, których drogi należą do najbardziej niebezpiecznych to: lubelskie, świętokrzyskie i podkarpackie. Cóż zatem możemy zrobić, aby nasza podróż po polskich drogach była bezpieczna? O tym dyskutowali członkowie polskiego zespołu EuroRAP – autorzy Atlasu: eksperci z  Fundacji Rozwoju Inżynierii Lądowej, Polskiego Związku Motorowego oraz naukowcy z Politechniki Gdańskiej.

O bezpieczeństwie na drogach mówmy dużo, głośno i wyraźnie
Andrzej Witkowski – Prezes Polskiego Związku Motorowego podkreślił rolę mediów jako propagatora bezpieczeństwa ruchu drogowego. Stwierdził, ze choć codziennie na polskich drogach ginie aż 15 osób to społeczeństwo wydaje się być zobojętniałe na te statystyki ekscytując się innymi, bardziej medialnym tematami jak choćby wirus A/H1N1.

Polski kierowca z … włoskim temperamentem
Pan Paul van der Burgh – Wiceprezes Toyota Motor Poland zaznaczył, że rolą Toyoty jest nie tylko budowa bezpiecznych samochodów, ale wspieranie programu na rzecz poprawy bezpieczeństwa na drogach w ogóle oraz samej kultury jazdy. Stwierdził, iż mimo, że w Polsce mieszka od kilku miesięcy to zauważył, że polscy kierowcy, choć często jeżdżą starymi samochodami i po dziurawych nawierzchniach to za kierownicą zachowują się jak temperamentni kierowcy z Włoch.

Człowiek ma prawo do bezpieczeństwa
Prof. Ryszard Krystek z Politechniki Gdańskiej zwrócił uwagę na ważny społeczny problem, iż obecnie coraz łatwiej akceptujemy fakt bycia ofiarą śmiertelną w wypadku drogowym. Wypadki na drogach traktujemy  jako uzasadnioną kontrybucję za naszą mobilność. Dokonał przy tym dygresji do bezpieczeństwa w lotnictwie: „Wszyscy wiemy, że latanie samolotem jest niebezpieczne, właśnie dlatego jest tak bezpieczne”. I mimo, że na naszych drogach toczy się codziennie prawdziwa wojna, w której sami uczestniczymy, mamy prawo do życia w bezpieczeństwie, bo jest ono naszą największą wartością.

Zielone autostrady, czarne drogi w Polsce południowo-wschodniej
Prawie 70% wszystkich wypadków, w których giną ludzie lub odnoszą ciężkie obrażenia ma miejsce na czarnych odcinkach. To właśnie na nich jesteśmy narażeni na dwunastokrotnie wyższe ryzyko bycia ofiarą śmiertelną lub ciężko ranną niż na odcinkach zielonych. Najwięcej takich odcinków występuje w województwach położonych w południowej i południowo-wschodniej Polsce. Tylko autostrady spełniają kryteria o najmniejszym poziomie ryzyka przyjętym przez EuroRAP, jednak stanowią zaledwie 4% długości sieci dróg krajowych w Polsce – powiedział dr Kazimierz Jamroz – Prezes Fundacji Rozwoju Inżynierii Lądowej – główny autor Atlasu.

Oceń swoje ryzyko zanim wyruszysz w podróż
Możliwości wykorzystania mapy ryzyka indywidualnego są ogromne, gdyż mapa będzie przydatna w szczególności kierowcom planującym podróż. Dzięki niej będą mogli świadomie wybierać trasę według kryterium minimalizacji niebezpieczeństwa. Mapa będzie również pomocna przedstawicielom administracji drogowej, zwłaszcza przy podejmowaniu decyzji o usprawnieniu systemu zarządzania bezpieczeństwem oraz wyborze rodzaju i kolejności działań na rzecz poprawy warunków ruchu drogowego. Z kolei instytucjom nadzorującym ruch drogowy, czyli policji i inspekcji transportu mapa pomoże przy efektywnym lokalizowaniu działań prewencyjnych i kontrolnych. Politykom zaś umożliwi wspieranie działań zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa na drogach.

Pozostałe mapy ryzyka na drogach krajowych w Polsce
Na konferencji, oprócz mapy ogólnej ryzyka indywidualnego zaprezentowano również mapy ryzyka w podziale na najczęstsze przyczyny wypadków jak: najechanie na pieszego, nadmierna prędkość, zderzenie czołowe, zderzenie boczne, wypadnięcie z drogi, wypadki z udziałem rowerzystów i motocyklistów, wypadki spowodowane przez młodych kierowców oraz wypadki spowodowane pod wpływem alkoholu. Mapy te są już dostępne w zakładce „Mapy ryzyka”.

Polski problem, europejska sprawa
Polska mapa zostanie włączona po raz pierwszy do Paneuropejskiej mapy bezpieczeństwa ruchu drogowego, która zostanie zaprezentowana posłom Parlamentu Europejskiego 2 grudnia w Brukseli.  

Prezentacje z konferencji prasowej połączonej z seminarium pt. „Mapy ryzyka na drogach krajowych w Polsce”.

Ponadto zaproszeni goście dowiedzą się m.in.:

Wyniki badań

Drogi uważane za najbardziej niebezpieczne		Wiedza nt map ryzyka drogowego

Pozytywnym jest fakt, iż co drugi polski kierowca wybiera bezpieczniejszą drogę, minimalizując tym samym ryzyko podróży.

Najpowszechniejszymi źródłami informacji nt map ryzyka drogowego wśród polskich kierowców są: Internet (62%) oraz magazyny motoryzacyjne (34%).

Częstość wybierania bezpieczniejszej drogi		Źródła informacji nt ryzyka drogowego

Jednak wciąż ¾ kierowców nie wie o istnieniu map ryzyka drogowego, a tylko co piąty kierowca sporadycznie decyduje się na wybór bezpieczniejszej trasy. Dlatego tak ważna jest popularyzacja map ryzyka drogowego. Wiedza ta daje możliwość wszystkim użytkownikom ruchu drogowego na wybór bezpieczniejszej trasy, a tym samym stania się świadomym użytkownikiem dróg.

W ramach polskiej edycji Programu EuroRAP opracowano na razie mapy ryzyka na drogach międzynarodowych. Mapy ryzyka na drogach krajowych zostaną zaprezentowane pod koniec listopada br.

Założenia programu EuroRAP
Celem Programu EuroRAP w Polsce jak i w 9 pozostałych państwach europejskich uczestniczących w Projekcie jest podniesienie świadomości nt. bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz upowszechnianie map ryzyka drogowego.

Projekt „Europejski Atlas Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego” to inicjatywa powołana w ramach Programu EuroRAP. Jest to atlas Europy, w którym znajdą się mapy ryzyka drogowego pokazujące najbardziej niebezpieczne (czarne) i najbardziej bezpieczne (zielone) drogi w poszczególnych państwach Europy opatrzone komentarzem dotyczącym zagadnień bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Zachęcam również Państwa do wypełnienia krótkiej ankiety, która znajduje się na głównej stronie portalu www.eurorap.pl. 

5 marca 2009 roku ruszyła pierwsza polska kampania informacyjna międzynarodowego Projektu pt. „Europejski Atlas Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego” w ramach Europejskiego Programu Oceny Ryzyka na Drogach EuroRAP.

Europejski Atlas Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego to mapa Europy pokazująca najbardziej niebezpieczne (czarne) drogi w poszczególnych państwach Europy, opatrzona komentarzem dotyczącym zagadnień bezpieczeństwa ruchu drogowego.

W Projekt Europejskiego Atlasu BRD zaangażowanych jest 10 państw (Niemcy, Hiszpania, Holandia, Belgia, Szwecja, Wielka Brytania, Włochy, Słowacja, Czechy, Polska), które przygotowują mapy krajowe, które w 2010 roku stworzą mapę Europy.